Ali Sebetci

Ali Sebetci "Bilinç madenlerde uyur, bitkilerde rüya görür, hayvanlarda uyanır, insanda kendini bilir."  Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî  Collingwood Sınıflaması İngiliz metafiziksel felsefe profesörü R. G. Collingwood (1889-1943), ölümünden sonra yayımlanan The Idea of Nature adlı eserinde Batı düşünce tarihinde, kurucu üç kozmolojik anlayış olduğunu anlatır. 1 Bunlar sırasıyla doğa kavramının, düşüncenin odağına girdiği ilk dönem, bu kavram üstünde uzun süreli yoğun tartışmaların yapıldığı ikinci dönem ve ardından kavramın yeni özellikler kazanmasıyla ayrıntılı doğa bilimlerinin başka bir yön kazandığı üçüncü dönemlerdir. Söz konusu dönemleri sırasıyla Yunan, Rönesans ve modern doğa tasarımları olarak adlandırır ve aralarındaki farkları şöyle özetler: Yunan doğa bilimi, doğal dünyanın akılla dolu olduğu veya her yanına, içine, aklın sinmiş olduğu prensibine dayanır. Yunan düşünürleri doğada aklın bulunuşunu, doğal dünyanın kurallılığının ya da düzenliliğinin k...

Ali Sebetci It is well known that the modern conception of science is fundamentally different from the traditional. What makes science modern, moreover, is its naturalistic methodology: “The philosophical doctrine of methodological naturalism,” writes Alvin Plantinga, “holds that, for any study to qualify as ‘scientific,’ it cannot refer to God’s creative activity or any sort of divine action.” 1 Based upon the description of Nature as the corporeal reality which presents itself to us in a spatio-temporal mode, methodological naturalism could be defined as the exclusion of all supernatural agency or causal principle from the “scientific” enterprise. As Richard Lewontin has famously put it: “We cannot allow a Divine Foot in the door.” 2 To differentiate methodological from philosophical or ontological naturalism it can be said that the former proposes to do science as if there were no reality other than the spatio-temporal, the implication being that, even if there were su...

Ali Sebetci Hangi semavi dine mensup olduklarından ve dünyanın neresinde yaşadıklarından bağımsız olarak, sorunun farkında olsalar da olmasalar da, modern zamanların tüm dindarlarının ortak bir problemi vardır: din-bilim ilişkisi. Daha hassas bir tanımlamayla problemin odağında, geleneksel dini dünya görüşü ile modern bilimsel dünya görüşü arasındaki uyuşmazlık yatar. Zira geleneksel dini dünya görüşüne göre kâinat ve insan, belli bir amaca matuf, bilinçli ve kudret sahibi bir yaratıcı tarafından var edilmişken dini referanslarla bağını koparmış olan modern, seküler, bilimsel dünya görüşü bize, yaşadığımız evren ve içindeki canlıların bilinçsiz birtakım fiziksel yasalar gereği ortaya çıkmış, tesadüfi sonuçlar olduğunu söylemektedir. Geleneksel dini dünya görüşünün Tanrıdan başlayan ve şahit olduğumuz maddi/cismani dünyaya kadar inen çok katmanlı varlık hiyerarşisi, modern bilimsel dünya görüşünde tek bir seviyeye, fiziksel alana indirgenmiştir. Modern dünya açısından dinler b...

Ali Sebetci Özet: Bu makalede, Gelenek Ekolü öncülerinden Rene Guenon’un bilhassa “İnfinitezimal Hesabın Metafizik Prensipleri” adlı eserinden hareketle, Ezeli Hikmet ( Perennial Philosophy ) perspektifinde merkezi bir rol oynayan metafiziksel Sonsuzluk kavramı üzerinde durulmaktadır. Bu ekole göre sonsuzluğun herhangi bir çelişki doğurmayan, geçerli ve tek bir doğru anlamı vardır; mutlak manada hiçbir sınır ya da tespitin olmaması. Makalenin araştırdığı temel soru bu görüşün tutarlı olup olmadığı sorusudur. Bu amaçla, söz konusu kavramın nasıl anlaşıldığı, bu anlamın gerektirdiği zorunlu özelliklerin ne olduğu, yaygın bir biçimde kullanılan matematiksel (nicel) sonsuzluk anlayışından nasıl ayrıldığı ve onu niçin reddettiği, bu yanılgıya neyin neden olduğu ve nasıl düzeltilebileceği konuları ele alınmaktadır. Ayrıca bu perspektife ait ilgili diğer kavramlar, analitik-sentetik yöntem ve ayrık-sürekli nicelik ayrımı ile mekân, zaman ve hareketin tabiatına ilişkin görüşler de sun...